Łukaszowcy. Wielki powrót skarbów polskiej kultury

lukaszowcy wielki powrot
Unia Lubelska, 1569

Skarby polskiej kultury po 83 latach ponownie w kraju. Wielki powrót, wystawa przygotowana przez Muzeum Historii Polski we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie.

Ekspozycja składa się z siedmiu panoramicznych obrazów i czterech niezwykłych makat. Obrazy przedstawiają najważniejsze wydarzenia z historii Polski, ukazując jej wkład w rozwój cywilizacji zachodniej, między innymi w relacje z sąsiadami, tradycje tolerancji i konstytucjonalizmu.

Dzieła powróciły do kraju dzięki wytrwałym staraniom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i osobistemu zaangażowaniu wicepremiera prof. Piotra Glińskiego. W 1940 r. nie mogły wrócić do Polski, okupowanej wówczas przez Niemcy i Związek Sowiecki. Później, przez lata obrazy zdobiły bibliotekę amerykańskiego Le Moyne College. Skomplikowana sytuacja prawna utrudniała negocjacje władz polskich z przedstawicielami uczelni w sprawie zwrotu tych dzieł. Przełom osiągnięto w maju 2022.

„To wielki powrót! Tyle lat Polska starała się o to, żeby Łukaszowcy wrócili do kraju i to się udało -Łukaszowcy są w końcu w domu. To wielka satysfakcja, ale przede wszystkim wielkie dobro dla polskiej kultury” – powiedział wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński podczas konferencji prasowej poświęconej wystawie „Łukaszowcy. Wielki powrót”.

lukaszowcy wielki powrot
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotr Gliński

Obrazy ukazują najbardziej chwalebne momenty w dziejach polskiej państwowości: począwszy od spotkania Bolesława Chrobrego i cesarza Ottona u grobu św. Wojciecha (1000 r.), przez przyjęcie Unii Lubelskiej (1569 r.), skończywszy na uchwaleniu Konstytucji 3 maja (1791 r.). Makaty – według projektu Mieczysława Szymańskiego – opiewają natomiast króla Jana III Sobieskiego: jego sukcesy militarne i potęgę Rzeczpospolitej Obojga Narodów za jego czasów.

Bolesław Chrobry witający Ottona III. Rok 1000

W latach 1939-1940 dzieła te stanowiły serce pawilonu polskiego na Wystawie Światowej w Nowym Jorku. Autorami obrazów była unikalna grupa malarska: Bractwo św. Łukasza, zwane popularnie łukaszowcami. Jedenastu malarzy dzięki zespołowej pracy zdołało stworzyć niezwykle złożone dzieła w niespełna pół roku. Według planów miały pozostać w USA nie dłużej niż do jesieni 1940 r. Historia potoczyła się inaczej: nad Wisłę powróciły dopiero po 83 latach. Już niebawem uświetnią wystawę stałą Muzeum Historii Polski w powstającej na warszawskiej Cytadeli siedzibie.

Wystawa łączy w sobie kilka wątków. Prezentuje znakomite malarstwo, śmiałą próbę poszukiwania stylu narodowego w sztuce polskiego dwudziestolecia. To okazja, by przypomnieć śmiałe i przemyślane działania, jakie władze II Rzeczpospolitej prowadziły na polu polityki historycznej. To wreszcie okazja by zamanifestować determinację i skuteczność polskich władz oraz polskich muzealników w walce o powrót polskich dzieł sztuki do kraju.

Makaty Szymańskiego
Jan Sobieski/ Marysieńka projektu Mieczysława Szymańskiego, 1937

Dodatkowo na wystawie prezentowane są cztery makaty projektu Mieczysława Szymańskiego, które przedstawiają historię panowania króla Jana III Sobieskiego, prezentowane dwa lata wcześniej na Wystawie Światowej w Paryżu.

Kuratorzy: Monika Matwiejczuk, Konrad Pyzel

Wystawa zorganizowana przez Muzeum Historii Polski

Ekspozycja została objęta honorowym patronatem Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, prof. dr. hab. Piotra Glińskiego.2

29 września – 23 października 2022 roku

Wystawa czasowa w MNW al. Jerozolimskie 3

źródło: materiały prasowe


Przeczytaj też:

Wydarzenia w Warszawie weekend – klik